Gerçek güç; kalabalık ordulara, maddî imkânların bolluğuna ya da kusursuz görünen planlara dayanmaz. Bunlar yalnızca sebeptir; sonucu belirleyen asıl unsur değildir. İnsan sayıyı artırabilir, imkân toplayabilir, strateji kurabilir; fakat neticeyi tayin eden irade insanın değil, Allah’ın iradesidir.
Eğer Allah size yardım ederse, sizi yenebilecek kimse yoktur. (Âl-i İmrân – 160)
Allah’ın yardımı devreye girdiğinde, dengeler değişir. Az olan çok olur, zayıf görünen güçlüye galip gelir, kapalı yollar açılır. Çünkü bu noktada mücadele, insan kuvvetlerinin çatışması olmaktan çıkar; ilâhî takdirin tecelli alanı hâline gelir. Bu yüzden karşı cephede kim olduğu, ne kadar güçlü göründüğü, hangi araçlara sahip bulunduğu belirleyici olmaktan çıkar.İnsanî kuvvetler sınırlıdır; yorulur, şaşar, çözülür. İlâhî irade ise sınırsızdır; yanılmaz, eksilmez, engellenmez. Bu sebeple Allah’ın yardımı geldiğinde zafer yalnızca dış şartların değil, kalplerin ve hâllerin de değişmesiyle gerçekleşir. Korku çözülür, tereddüt dağılır, kalpte bir sebat ve itminan doğar. Bu iç dönüşüm, dış sonucu da beraberinde getirir.
Celcelutiye’de geçen :”Korunmak ve düşmana şiddetli hücum gerçekleştirmek ancak Senin yardımınladır” ifadeside bu gerçeği anlatır;
Çoğu zaman düşman; dışarıdaki bir varlıktan çok nefs, şeytan, hevâ, vesvese ve kalbi karartan hâllerdir. Sûfî geleneğe göre kul, bu düşmanlarla kendi gücüyle baş edemez. Korunma da, mücadele de ancak ilâhî inayetle mümkündür. Buradaki “şiddetli hücum”, öfke ya da saldırganlık değil;nefsin oyunlarına karşı kararlı duruş,gaflete karşı uyanıklık,karanlığa karşı nurla yürüyüştür.Kul, kendi varlığından soyunup “ben yapıyorum” iddiasını bıraktığında, Hak onun adına fiil eder. Tasavvufta bu hâl tevekkül, teslimiyet ve istiâne ile ifade edilir.
“Senin yüce kapına sığınanın karanlığı dağılır” cümlesi ise kalbin hâline işaret eder. Karanlık; şaşkınlık, korku, kin, öfke, ümitsizlik gibi hâllerdir.Kul, yönünü Hak’ka çevirdiğinde; yani kalben sığındığında, bu hâller yavaş yavaş çözülür. Çünkü nur, karanlığın karşıtı değil; onun dağılma sebebidir. Karanlıkla savaşılmaz, nura yönelinir.
“Düşman”, insanın içsel tehditleridir: kontrol edilemeyen öfke, kaygı, travmalar, değersizlik hissi, savunma mekanizmaları.
“Korunmak”, kişinin kendini bu yıkıcı duygulardan sınırlandırabilmesi; “hücum etmek” ise yüzleşebilme cesaretidir. Ancak insan, bu yüzleşmeyi yalnız başına yaptığında çoğu zaman ya kaçar ya da savrulur.
İnsan, merkezini kendinden daha büyük bir anlama bağladığında güçlenir. “Yüce kapıya sığınmak”;güvenli bir bağlanma,mutlak bir anlam kaynağı,zihni aşan bir teslim noktasıdır.Bu bağ kurulmadan yapılan mücadele, kişiyi daha da yorar. Bağ kurulduğunda ise zihinsel karmaşa azalır; karanlık düşünceler çözülür, iç düzen yeniden kurulur. Modern psikolojide bu, regülasyon, güven duygusu ve merkezlenme olarak karşılık bulur.
İnsan kendi gücüne dayandığında karanlık artar; ilâhî güce dayandığında ise karanlık dağılır. Korunmak da, mücadele de, aydınlanmak da O’nunladır. Kulun vazifesi yönelmek; açmak ve aydınlatmak ise Hak’kın işidir.
